Graffitinin Kelime anlamı
Graffiti kelime olarak eski yunan etimolojisinden kalma graphein = yazma anlamına gelen bir kelimeden türemiş, italyancadan sgraffito günümüze okuma ve söyleme yanlışı olarak graffiti olarak gelmiştir.
Grafiti insanlığın varoluşundan beri hüküm sürmektedir. Fransa'daki Lascaux mağaralarında ilk insanların mağara duvarlarına kemikler ve taşlarla kazıdığı resimlere rastlıyoruz. Aynı zamanda ilk insanın stensil ve sprey tekniğini de uyguladığını, renklendirilmiş toz ve kemikler yardımıyla silüetler yaratmasından anlıyoruz. Antik Yunan'da üzerine notlar kazınmış çeşitli kil parçaları bulunmuştur. Pompei'de yapılan kazılarda ise sloganlar, resimler ve müstehcenlik içeren grafiti örneklerine rastlanır.
Grafittinin tanımı
Graffiti; kendi giyim tarzı, kendi literatürü, kendi ticari sektörü olan başlı başına bir yaşam tarzıdır. En ilkel çağlardan günümüze kadar gittiği yerlere kendinden birşeyler bırakan insanoğlu sonunda bu içgüdüsüyle sanatı birleştirmeyi başarmış ve sonunda graffiti ortaya çıkmıştır. Spreylerle duvarlara, trenlere ve daha başka pek çok yere yapılan çizimler, vücudunuzdaki adrenalin seviyesini maksimumda tutan illegal çalışmalardan, enfes ve kalıcı legal çalışmalara kadar size pek çok örnek sunmaktadır. Revaçta olan HipHop kültürünü yayan en etkili kol olan graffiti, dünyada yeni tanınmasına karşın yoğun destekçileri gibi fazla sayıda karşıtları da vardır.
Graffiti Nedir ?
Graffiti genel anlam olarak kamu alanlarina izinsiz kisisel yada bireysel gorusu yansitan yazi yazmaktir. zira sprey boyali versyonu bu durumun son halidir, dolayisiyla nyc'de 1970lerde falan baslamamistir. (ama buyuk amerikan sehir sinirlarinda sprey boya satilmasini yasaklamis yada karneye baglamistir o ayri) bazi magara resimlerini bile graffiti sayanlar vardir, bunu yemeyenler icin pompei'deki ornekler verilebilir. burada gunumuzdekilerden pek farkli olmayan seks ve sosyal mesaj kaygili graffitiler bulunmustur. tabii bulunanlar taslara kazinmistir, bu da bizi kelimenin ozune goturur ki, bu kok kazimaya* referans verir. hatta boyle antik orneklerden biri istanbul ayasofya'dadir. vikingler'in sehre geldiklerini vikinglerin ayasofya'nin galeri korkularina kazidiklari, x was heregraffitilerinden anliyoruz.
graffitiyi kisaca açiklamak gerekirse duvarlara yapilan resim sanatidir.geçmisin askine günümüzde çok gelismis bi seviyededir,kendi ticari sektörü,kendi giyim tarzi,kendi yasam tarzi ve kendi literatürü vardir.graffiti çikisi almanyada gerçeklestimistir, 2.dünya savasindan sonra dogu bloku belirlemek için yapilan duvar,uzun süre insanlar üzerinde özellikle dogu almanya halki için bi baski olmustur.1970lerin basinda protest amaciyla ghetto insanlari çesitli yazilar yazmaya basladi.yazilarin amaci sadece mevcut düzene baskaldirma idi,yani hiç bi sanat ruhu tasimiyodu.80'lerde graffiti kültürü gelismeye devam etti,artik insanlar sadece mesaj vermek verine görselligede onem veriolardi,berlin ve münih graffiti sanatçilari(writer) bu konuda cok uzmanlastilar.
Writer Nedir?
Writer ingilizce bir kelimedir anlamıda Çizen demektir, hip hop kültürünün dalı olan Graffitide ise , Graffiiti yapan ve çizenler için kullanılan Terimdir...
Nasıl ki Rap yapanlara Mc deniliyorsa, Graffiti yapanlarada Writer deniliyor...
Graffiti sokak sanatı olduğu için Writer'lar da sokak sanatçılarıdır...www.turkhiphop.net
Graffitinin Tarihçesi
Tarihsel olarak graffiti'nin oldukça eski bir geçmişe, mağara duvarlarına çizilen şekiller nedenilye ilkçağ, 4. yüzyıl dönemlerine dayandığı, Pompei'deki duvar yazılarının graffiti sayıldığı söylenebilir. Eski Mısır döneminde insanların geçtikleri yerlerdeki duvar ve kayalara bıraktıkları çeşitli şekil ve yazılardan oluşan mesajlar, graffitinin ilk adımları sayılsa da, günümüzdeki anlamıyla graffitinin ana çıkış noktası 1940'lı II. Dünya Savaşı günlerine denk gelmektedir. Almanya'yı Doğu ve Batı şeklinde ikiye bölen Berlin Duvarı'nın her iki yanı protest kişilerce boyanarak, yazı ve sloganlarla bezendi. 1960'lı yıllarda ABD'nde politik grupların görüşlerini duyurmak için bu yöntemi tercih etmesi, gençlerden oluşan sokak çetelerinin, kendi denetimleri altındaki alanları belirlemek için duvar yazılarını kullanmasına yol açtı. Ardından bağımsız bireyler graffitiyi geliştirdi. Sosyal içerikli iletiler dışında, bireysel seçimleri de yansıtmaya başlayan graffitiler giderek renklendi. 1970'lere gelinirken, bu görsel uygulama, şehir duvarlarından metro duvarlarına geçerken, New York'tan ABD'nin hemen hemen tümüne yayıldı. turkhiphop.net
Graffitinin Gelişimi
Dünyanın çeşitli ülkelerinde başta duvarlar olmak üzere uygun olan hemen hemen her zemin; graffitiler için uygun yer oluşturuyor, sprey boya, fırça gibi çeşitli araçlar devreye girerek, neredeyse beğeni yarışması haline dönüştürüldü.Graffitinin genel olarak illegal (yasadışı) bir uygulama olması, bu konuda yasa eksiklikleri, tarihsel eserler, özel konutlar dahil, herhangi birçok yerin rastgele boyanarak graffiti zemini kabul edilip uygulama yapılması, graffitiye bakış açısının ağırlıklı vandalizm olarak kabul edilmesinde rol oynamış, uygulayanlar hakkında yasal işlemler yapılmıştır. Özellikle hip-hop kültürünün yaygınlaşmasıyla modern ve asıl şu anki graffiti ortaya çıkmıştır. Graffitinin bugüne gelmesine kadar geçen süreçte, bu konuda Hugo Martinez, Bozo Texino, Taki 183 gibi isimlerin ünlenmesine yol açtı. Graffiti yapanların çok büyük bir çoğunluğu kimliklerini gizlemekte ve papo 184, junior 161, cay 161, stitch 171, barbara 62, TAKI 183 gibi takma isimler kullanmaktadırlar. Örnek olarak TAKI 183, 1969 - 1974 yılları arasında Washington ve Manhattan'da metro istasyonlarında büyük ün yapmıştır.
Graffiti, kendi gelişimsel sürecini rekabet ortamının da teşvikiyle hızlı yaşamıştır. Bu gelişim sonucunda "tag" adı verilen graffiti yazarları imzalarına semboller, ilgi çekici resimler eklenmeye başlamış. Bazıları sayısal simgeler, bazıları logo vb. şekiller kullanmıştır. Zamanla kullanılan harflerin boyutları büyümüş, harflerin içi desenlerle süslenmeye başlanmış, herkes kendi yazım tarzını belirlemiş ve kendine has renkleri kullanmış, hatta durum giderek kaligrafi sanatının bir yansımasına dönüşmüştür. turkhiphop.net
Graffiti uygulayıcıları, kendilerini sokak ressamı olarak tanımlarlarken, çoğu zaman işi gerektiren maliyetleri kendi ceplerinden ya da sosyal çevrelerini oluşturan dernek, örgüt vb. topluluklardan karşılarlar. "Graffiti" adıyla müzik grupları, albümler vb. oluşumlar gerçekleşmiştir. İran gibi baskıcı yönetim altındaki ülkelerde bile görülen sanat; genellikle barış yanlısı, savaş karşıtı bir eğilim çizmektedir [1]. Günümüz graffitisi, hip hop kültürünün temel unsurlarından biri olmuş, kimliğini açıklamaktan çekinmeyen, bu konuda yasal dernekler, sinema filmleri [2], [3], bilgisayar oyunları [4], web siteleri, grafik bilgisayar programları vb. oluşturanların temsilciliğinde, çeşitli iniş çıkışlarla varlığını sürdürürken, Türkiye'de de Samet Esen, Tunç Dindaş, Cihan Uyar ve İsmail Can Yalçın gibi isimler tarafından yapılmaktadır.
Tüm dünyada graffiti 1980 sonrası zirve yıllarını yaşamıştır. Bu süreçte ABD'nde toplumsal sorun haline geldiği bir dönem yaşandığında, spray boyalar, satıldığı yerlerde kilit altında tutulup, küçük yaştakilere satışı yapılmamıştır. 1980'li yıllaırn ikinci yarısının sonlarında düşüş eğilimi göstermişse de 1990'ların ortalarında yeniden yükselen bir grafik izler.
Dünyaca Ünlü Bazı Graffiti Sanatçıları
A1one
Abbominevole
Abe Lincoln, Jr. (New York)
Above(Paris)
Andy Howell (USA)
Akay
Apishangel
alexone
Atom (Germany)
Banksy
Bio
Blek le rat (France)
bo130 (Italy)
Buffmonster
Chris Silva
Can2 (Germany)
Cycle
Ckoe
Chris Stain (Baltimore)
CRUNCH (New York)
Cum
Dalek (USA)
Dan Witz (New York)
Darkclouds
Dave
Dr. D
D*Face
Eltono
Faile
Flowerguy
Flying Fortress
Futura
Galo
Logan Hicks
Ignorancia
influenza
IZ
Jon Burgerman
Jace
Jesse Edwards
Kinsey
Klutch
Kofie'One
Kostas
Lastplak
The London Police
Magmo The Destroyer
MCA
Microbo
Miss Van(Paris)
Mysterious Al
Oles
Adam Neate
Nuria
Pez
PISA73 (Berlin)
Pure Evil (England)
Rene Gagnon
Saru (London)
Shepard Fairey
Sam Flores
Skewville (New York)
Smash
Space Invader
Spazmat
Stay High 149
Swoon (New York)
Tie One
Tofer
Travis Millard
Turbo - s2k ( Turkey )
Tvboy
Urban Medium
Vinnie Ray (New York)
WK
WoW (Germany)
Zephyr (New York)
Zoltron
Bazı Yabancı Graffiti Grupları (Graffiti Crews)
3yb - Three Yard Boys
7DS - Seven Deadly Sins
156 (156 Crew)
357 (357 crew)
501 (501 Crew)
AMW- America's Most Wanted
AOK -All Out Kings
BAD Inc. -Boys Are Down
BC - Bad Company
TBK - The Bad Kids aka
The Brooklyn Killers
BLS - Bad Latin Squad
BYB - Bad Yard Boys
BYI - Beyond Your Imagination
TBS - The Bomb Squad
TB - The Boys
CAC - Crazy Ass Criminals
CBS - Can't Be Stopped
CA - Cheeba Action
Challenge To Be Free
Chaos Inc.
CITY - Children Invading The Yards
COD - Children Of Destruction
CBK - City's Badest Kids
TC5 - The Crazy Five
TC5 - The Cool Five
TCA - The Crazy Artists
TCC - The Crazy Crew
CIA - Crazy Insides Artist
TCP - The Crazy Partners
CYA - Crazy Young Artist
CW - Crazy Writers
TCB - The Crazy Bunch
TC - The Crew
TCP - The Crazy Partners
CUK - Cut Up Kidds
D.E.A.D.
TD4 - The Deadly Four
TDS - The Death Squad
DESTINY - Destroying Every Subway Train In New York
TD - The Destroyers
DOG - Devils Of Graffiti
Diamonds Incorporated
TED - The Ebony Dukes
EX Vandals - Experienced Vandals
TF5 - The Fabulous 5ive
TFP - The Fantastic Partners
FC - Fame City
FBA - Fast Breaking Art
FRESH
FBI - Funk Brothers Incorporated
FX -
GND - Graffiti Never Dies
TGF - The Graffiti Force Mob
GTF - Got The Feeva
TGU - The Graffiti Underground
Grand Masters
GO The Go Club
Hot Crew
HW - Hot Women
INC - Inks No Crime
IBM - Incredible Bombing Masters
INDs Independents
JCS - Just Can't Stop
JHF - Just Having Fun
KSW - Kids Smokin Weed
Kill 'em
TK - The Killers
TKC - The Killer Crew
KA - Kings Arrive
KD - Kings Destroy
KO - Kings Only
The Kools Inc.
TKA - The Kool Artists
TKC - The Kool Cats
LA - Latin Action
LAW - Legions Assassins Wizzards
TLP - The Loco Partners
Looking Good
LOC - Look Out Crew
TMA - The Mad Artists
MTA - Mad Transit Artists
MAFIA
MAGIC -
TMK - The Majestic Killers
TMT - The Magnificent Team
TM7 - The Magnificent Seven
TMA - The Master Artists
TMB - The Master Blasters
The MOB - Masters Of Broadway
MOG - Masters Of Graffiti
TMR - The Master Race
MG - Mission Graffiti
MPC - Morris Park Crew
MW - Mad Writers
MW - Master Works
TNA - The Nasty Artists
TNB - The Nasty Boys
TNR - The Nasty Rebels
TNS - The Nasty Squad
TNS - They Never Stop
TNT - The Nasty Two aka
TNT - The Nation's Top
NBC - Nation's Best Creations
NOC - Nation Of Creation
News Breakers
NBG - Nothing But Graffiti
NGG - Notorious Graffiti Gangsters
New Wave Art
NCB - No Comp Boys
NSA - Non Stop Action
TOP -The Odd Partners
OLT - Our Latin Thing
OTB - Out To Bomb
PAL - Partners At Large
PHK - Party Hearty Killers
The Pearls
POG - Prisoners Of Graffiti
TPC - The Proud Crowd
TPA - The Public Animals
TR - The Rascals
TR - The Rebels
RIS - Rockin It Suckers
R0C Stars - Roc On City
RTW - Rolling Thunder Writers aka
Rock The World
RW - Rock Well
Salsa
SALVAJES
SLICK INC.
TSK - The Serious Killers
T6b - The Six Boys
SA - Soul Artists
SSB - Soul Stoned Brothers
TS5 - The Spanish 5ive
TSS - The Squadron Supreme
TS - The Squad
TSK - The Stone Killers
SV - Subway Vandals
TSS - The Super Squad
TST - The Supreme Team
TMK - Tags Master Killers
TAT - Top Artistic Talent aka
Transit Art Team
TM - Tragic Magic
UA - United Artists (Orig.)
UA - United Artists (Seen)
UWB - United We Bomb
UW - Urban Warriors
TVS - The Vamp Squad
(orig. The Vice Squad)
WANTED
WAR - Writers Already Respected
WC - Writers Corner 188
WOW - Words Of Wisdom
TWB - The Wild Boys
WS - Wild Style
WR - Writer's Revenge
VIC - Vandals In Control
The Vanguards
X-Men
Graffiti Çeşitleri (İngilizce)
CAVE-ART
ANCIENT
MEDIEVAL
MILITARY
POLITICAL
RACIAL
NATIONALIST
.RELIGIOUS
GANG-GRAFFITI
HATE-GRAFFITI
WRITING(AMERICAN STYLE)
CHARACTERS
TAGS
STENCILS
ETCHINGS
LATRINALIA
FOLK-EPIGRAPHY
SEQUENTIAL-PARODY GRAFFITI
META-GRAFFITI
INTERNET-GRAFFITI
TREE-GRAFFITI
EARTHWORK-GRAFFITI
GRAFFITI ON VEHICLES
SCHOOL-GRAFFITI
PRISON-GRAFFITI
CHILDRENS´GRAFFITI
STREET-GRAFFITI
SNOW-GRAFFITI
GRAFFITI ON STICKERS
POSTERS WITH GRAFFITI(ON STICKERS)DEPICTED ON THEM
PILGRIMS´GRAFFITI
TOURISTS-GRAFFITI
TRECKING-GRAFFITI
DECORATED(GRAFFITI/WRITING)CLOTHES
ADOLESCENTS´GRAFFITI
Graffitide Kullanılan Terimler
Back-on: Tren uzerine cikip yapilan calisma.
Battle: Kapisma,yarisma (graffitide,rapte,breakdanceta olabilir)
Bite: Bir writer'in stilini kopyalamak,calmak.
Blackbook: Taslak defteri.
Bomb: Bir yere kacak graffiti yapmak,tagle doldurmak.
Buff: Graffitinin temizlenmesi.
Bunny: Bayan graffitici grubu.
Burn: Daha iyi yapmak.
Burner: Cok iyi yapilmis calisma.
Can: Sprey boya.
Cap: Boyayi farkli kalinliklarda sikmaya yarayan sprey basligi.
Chuck-up: Bir yeri hizlica outline ile kaplamak.
Crew: Writer ekibi.
Donut: Tren kapisi civarindaki calisma.
End2end: Tren vagonu boyunca yapilan calisma.
Fill-in: İc doldurma.
Going Over: Bir graffitinin / tagin uzerini baska writerin kendi graffitisi / tagiyle kaplamasi.
Hang outs: Tren calisirken acik pencere ya da kapidan tren disina tag atmak.
Highlights: Calismanin isiklandirmasi.
Ällegal: Kacak yapilan calisma.
Ink stains: Kalin yazan keceli kalemler.
Kill: Her yeri boyamak.
King: Usta graffitici.
Lay-up: Gece ve haftasonlari trenlerin parkedildigi yer.
Legal: Izinli yapilan calisma.
Nark: Yetkililere ihbar eden kisi.
One: Herhangi bir grupta olmayan writer.
Outline: Calismanin dis cizgileri.
Panel: Bir tren vagonunun iki kapisi arasinda, cam altina yapilmis calisma.
Piece: Graffiti calişmasi.
Public: Okunmasi kolay stil.
Quick bombin: Hizli bombalamak.
Quick piece: Hizli yapilan calisma.
Rack: Calmak.
Rainbow: Tren kapisi uzerinde tag atmak.
Respect: Saygilar.
Roof top: Catilara yapilan illegal calisma.
Run-up: Tren istasyona girdiginde arkasina cikip bombalamak.
Simple style: Basit calisma.
Sketch: Taslak.
Skinny: Sprey basligi(cap ile ayni anlamda)
Slash: Bir calismanin uzerine tag atmak.
Sticker bomb: Tag atilmis etiketi bir yere yapistirmak.
T2B(top to bottom): Bastan asagi kadar boyanan tren paneli.
Tag: Writer'in takma ismi / imzasi.
Taggin': Tag atmak / imza atmak.
Throw ups: Gaffitinin basiti, tag'in buyugu.
Toy: Caylak writer.
Walls: Duvar calismasi.
Wild style: Karisik, okunmasi zor stil.
Window down: Pencere altina yapilan